PhysicLabs

Nhà vật lý học

Năm sinhLĩnh vựcQuốc giaTên A–Z

Mặc định sắp theo năm sinh, nhóm theo thời đại.

Cổ đại

  1. Archimedes xứ Syracuse287 TCN–212 TCNItaly
    Nhà toán học, vật lý học và kỹ sư Hy Lạp cổ đại ở Syracuse, người tìm ra nguyên lý lực đẩy trong chất lưu và có nhiều phát minh cơ khí.Cơ học chất lưuCơ học Newton

Cận đại

  1. Galileo Galilei1564–1642Italy
    Nhà vật lý, thiên văn học và toán học người Ý, người đặt nền móng thực nghiệm cho cơ học và bảo vệ mô hình vũ trụ nhật tâm.Cơ học Newton
  2. Isaac Newton1643–1727Vương quốc Anh
    Nhà vật lý và toán học người Anh, người đặt nền móng cho cơ học cổ điển và giải tích, đồng thời có đóng góp lớn cho quang học.Cơ học NewtonCơ học giải tích
  3. Daniel Bernoulli1700–1782Thụy Sĩ
    Nhà toán học và vật lý người Thụy Sĩ, thành viên gia tộc Bernoulli lừng danh, người đặt nền móng cho cơ học chất lưu hiện đại.Cơ học chất lưu
  4. Charles-Augustin de Coulomb1736–1806Pháp
    Kỹ sư và nhà vật lý người Pháp, người đo chính xác lực tương tác giữa các điện tích, đặt nền móng cho tĩnh điện học định lượng.Điện học – Từ học

Thế kỷ 18

  1. Pierre-Louis Moreau de Maupertuis1698–1759Pháp
    Nhà toán học, triết gia tự nhiên và nhà trắc địa người Pháp, người thúc đẩy nguyên lý tác dụng tối thiểu và lãnh đạo Viện Hàn lâm Phổ.Cơ học giải tích
  2. Leonhard Euler1707–1783Thụy Sĩ
    Nhà toán học và vật lý học Thụy Sĩ có ảnh hưởng sâu rộng; các công trình về giải tích, cơ học, thủy động lực học và ký hiệu toán học đã định hình nhiều lĩnh vực hiện đại.Cơ học giải tíchCơ học chất lưu
  3. Joseph-Louis Lagrange1736–1813Italy, Pháp
    Nhà toán học và cơ học người Ý-Pháp, người đặt nền móng cho cơ học giải tích hiện đại qua phép tính biến phân và phương trình Lagrange.Cơ học giải tích

Thế kỷ 19

  1. Thomas Young1773–1829Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh có các thí nghiệm giao thoa ánh sáng góp phần xác lập thuyết sóng ánh sáng và là tiền đề cho thí nghiệm hai khe.Quang học
  2. Augustin-Jean Fresnel1788–1827Pháp
    Nhà vật lý và kỹ sư người Pháp, người phát triển mạnh mẽ thuyết sóng ánh sáng, lý thuyết nhiễu xạ và thấu kính Fresnel cho hải đăng.Quang học
  3. Georg Simon Ohm1789–1854Đức
    Nhà vật lý người Đức, người tìm ra mối quan hệ định lượng giữa hiệu điện thế, cường độ dòng điện và điện trở, nay gọi là định luật Ohm.Điện học – Từ học
  4. Michael Faraday1791–1867Vương quốc Anh
    Nhà vật lý và hóa học người Anh, người khám phá ra hiện tượng cảm ứng điện từ, đặt nền móng thực nghiệm cho lý thuyết điện từ của Maxwell.Điện học – Từ họcĐiện động lực học
  5. Sadi Carnot1796–1832Pháp
    Kỹ sư quân sự và nhà vật lý người Pháp, người đặt nền móng cho nhiệt động lực học qua phân tích giới hạn hiệu suất của động cơ nhiệt.Nhiệt học
  6. Joseph Henry1797–1878Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ có đóng góp quan trọng cho điện từ học, gồm nam châm điện mạnh, tự cảm và rơ-le điện; ông là thư ký đầu tiên của Viện Smithsonian.Điện học – Từ học
  7. Heinrich Lenz1804–1865Nga, Estonia
    Nhà vật lý người Nga gốc Baltic-Đức, người phát biểu quy tắc về chiều của dòng điện cảm ứng, bổ sung cho khám phá của Faraday.Điện học – Từ học
  8. James Prescott Joule1818–1889Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, người xác định đương lượng cơ học của nhiệt, đặt nền móng thực nghiệm cho định luật I nhiệt động lực học.Nhiệt học
  9. Rudolf Clausius1822–1888Đức
    Nhà vật lý người Đức, người phát biểu định luật II nhiệt động lực học và đưa ra khái niệm entropy.Nhiệt họcVật lý thống kê cổ điển
  10. William Thomson (Lord Kelvin)1824–1907Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Scotland, người đưa ra thang nhiệt độ tuyệt đối và có đóng góp lớn cho định luật II nhiệt động lực học.Nhiệt họcVật lý thống kê cổ điển
  11. James Clerk Maxwell1831–1879Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Scotland, người thống nhất điện học, từ học và quang học thành một lý thuyết điện từ duy nhất.Điện động lực học
  12. Josiah Willard Gibbs1839–1903Hoa Kỳ
    Nhà vật lý toán học người Mỹ, người đặt nền tảng cho nhiệt động lực học hóa học với năng lượng tự do Gibbs và quy tắc pha. Ông cũng góp phần quan trọng vào sự hình thành cơ học thống kê.Vật lý hóaNhiệt họcVật lý thống kê cổ điển
  13. Lord Rayleigh1842–1919Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, đồng khám phá khí argon qua các phép đo độ chính xác cao về mật độ khí, giải Nobel Vật lý 1904.Nhiệt họcNobel Vật lý 1904
  14. Ludwig Eduard Boltzmann1844–1906Áo
    Nhà vật lý lý thuyết người Áo, người phát triển cơ học thống kê và giải thích định luật II nhiệt động lực học bằng xác suất vi mô.Vật lý thống kê cổ điểnNhiệt học
  15. Wilhelm Conrad Röntgen1845–1923Đức
    Nhà vật lý người Đức, người phát hiện tia X và là người đầu tiên nhận giải Nobel Vật lý (1901).Quang họcVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1901
  16. Henri Becquerel1852–1908Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, người phát hiện hiện tượng phóng xạ tự phát vào năm 1896, đặt nền móng cho vật lý hạt nhân.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1903
  17. Heike Kamerlingh Onnes1853–1926Hà Lan
    Nhà vật lý người Hà Lan, người đầu tiên hóa lỏng helium và phát hiện hiện tượng siêu dẫn, giải Nobel Vật lý 1913.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1913
  18. Wilhelm Ostwald1853–1932Latvia, Đức
    Nhà hóa học người Baltic-Đức, một trong những người sáng lập hóa lý hiện đại; nghiên cứu xúc tác và cân bằng hóa học, nhận Nobel Hóa học năm 1909.Vật lý hóaĐiện học – Từ họcNhiệt họcNobel Hóa học 1909
  19. Joseph John Thomson1856–1940Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh phát hiện electron qua nghiên cứu tia âm cực, chứng minh nguyên tử có cấu trúc bên trong và nhận giải Nobel Vật lý năm 1906.Vật lý hạt cơ bảnĐiện học – Từ họcNobel Vật lý 1906
  20. Heinrich Rudolf Hertz1857–1894Đức
    Nhà vật lý người Đức đã thực nghiệm xác nhận sóng điện từ do Maxwell dự đoán, đặt nền móng cho vô tuyến và xác định hiệu ứng quang điện.Điện động lực họcĐiện học – Từ học
  21. Max Planck1858–1947Đức
    Nhà vật lý người Đức, người khởi xướng thuyết lượng tử bằng cách giải thích bức xạ vật đen.Cơ học lượng tửVật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1918
  22. Pierre Curie1859–1906Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, đồng khám phá các nguyên tố polonium và radium cùng Marie Curie, đồng đoạt giải Nobel Vật lý 1903.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1903
  23. Svante Arrhenius1859–1927Thụy Điển
    Nhà hóa lý người Thụy Điển, nổi tiếng với thuyết điện ly, phương trình Arrhenius và mô tả định lượng ảnh hưởng của nhiệt độ lên tốc độ phản ứng. Ông nhận giải Nobel Hóa học năm 1903.Vật lý hóaĐiện học – Từ họcNobel Hóa học 1903
  24. Philipp Lenard1862–1947Đức
    Nhà vật lý người Đức, người đo lường các định luật của hiệu ứng quang điện và nghiên cứu tia catốt, giải Nobel Vật lý 1905.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1905
  25. William Henry Bragg1862–1942Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, đồng nhận Giải Nobel Vật lý năm 1915 cùng con trai vì những đóng góp trong phân tích cấu trúc tinh thể bằng tia X.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1915
  26. Walther Nernst1864–1941Đức
    Nhà hóa lý người Đức, có đóng góp lớn cho điện hóa học và nhiệt động lực học. Định luật thứ ba nhiệt động lực học gắn với ông; ông nhận giải Nobel Hóa học năm 1920.Vật lý hóaĐiện học – Từ họcNhiệt họcNobel Hóa học 1920

Thế kỷ 20

  1. Marie Curie1867–1934Ba Lan, Pháp
    Nhà vật lý và hóa học người Ba Lan-Pháp, người tiên phong nghiên cứu hiện tượng phóng xạ, người duy nhất đoạt giải Nobel ở hai lĩnh vực khoa học khác nhau.Vật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 1903Nobel Hóa học 1911
  2. Henrietta Swan Leavitt1868–1921Hoa Kỳ
    Nhà thiên văn người Mỹ phát hiện quan hệ chu kỳ–độ sáng của sao biến quang Cepheid, tạo thước đo khoảng cách vũ trụ.Vũ trụ học & Thiên văn vật lý
  3. Robert Andrews Millikan1868–1953Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ nổi tiếng với thí nghiệm giọt dầu đo điện tích electron và các phép đo hiệu ứng quang điện; ông nhận giải Nobel Vật lý năm 1923.Vật lý hạt cơ bảnCơ học lượng tửNobel Vật lý 1923
  4. Charles Thomson Rees Wilson1869–1959Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Scotland phát minh buồng mây để nghiên cứu sự ngưng tụ trong khí; ông nhận Nobel Vật lý năm 1927.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1927
  5. Jean-Baptiste Perrin1870–1942Pháp
    Nhà vật lý Pháp xác nhận thuyết nguyên tử qua định lượng chuyển động Brown, ước tính số Avogadro; ông nhận Nobel Vật lý năm 1926.Vật lý hóaVật lý thống kê cổ điểnNobel Vật lý 1926
  6. Gilbert Newton Lewis1875–1946Hoa Kỳ
    Nhà hóa lý Hoa Kỳ đặt nền tảng cho lý thuyết liên kết cộng hóa trị bằng cặp electron và định nghĩa acid–base Lewis; ông cũng phát triển khái niệm độ bay hơi fugacity.Vật lý hóaCơ học lượng tửNhiệt học
  7. Charles Glover Barkla1877–1944Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, người phát hiện tia X đặc trưng của các nguyên tố, giải Nobel Vật lý 1917.Quang họcVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1917
  8. Albert Einstein1879–1955Đức, Thụy Sĩ, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Đức gốc Do Thái, người xây dựng thuyết tương đối hẹp và rộng, và có đóng góp nền tảng cho cơ học lượng tử.Thuyết tương đốiCơ học lượng tửnevanlinna-imu-abacusNobel Vật lý 1921
  9. Max Theodor Felix von Laue1879–1960Đức
    Nhà vật lý người Đức chứng minh tia X nhiễu xạ trên tinh thể, xác lập bản chất sóng của tia X và mở đường cho tinh thể học tia X; Nobel Vật lý năm 1914.Vật lý vật chất ngưng tụQuang họcNobel Vật lý 1914
  10. Owen Willans Richardson1879–1959Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh khám phá định luật về phát xạ nhiệt electron mang tên ông; ông nhận Nobel Vật lý năm 1928.Điện học – Từ họcVật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1928
  11. Irving Langmuir1881–1957Hoa Kỳ
    Nhà hóa lý và kỹ sư người Mỹ nghiên cứu hấp phụ khí, màng đơn phân tử và phóng điện trong khí; ông nhận Nobel Hóa học năm 1932.Vật lý hóaĐiện học – Từ họcVật lý vật chất ngưng tụNobel Hóa học 1932
  12. Emmy Noether1882–1935Đức
    Nhà toán học người Đức có ảnh hưởng lớn trong đại số trừu tượng và vật lý toán; định lý Noether liên hệ các đối xứng liên tục với các định luật bảo toàn.Cơ học giải tích
  13. Max Born1882–1970Đức, Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Đức gốc Do Thái, người đưa ra diễn giải xác suất cho hàm sóng lượng tử.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1954
  14. Niels Bohr1885–1962Đan Mạch
    Nhà vật lý người Đan Mạch, người đề xuất mô hình nguyên tử lượng tử hóa đầu tiên và có ảnh hưởng lớn tới diễn giải Copenhagen của cơ học lượng tử.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1922
  15. Erwin Schrödinger1887–1961Áo
    Nhà vật lý người Áo, người đề xuất phương trình sóng mang tên ông, một trong hai hình thức luận nền tảng của cơ học lượng tử.Cơ học lượng tửnevanlinna-imu-abacusNobel Vật lý 1933
  16. C. V. Raman1888–1970Ấn Độ
    Nhà vật lý người Ấn Độ phát hiện hiệu ứng Raman — tán xạ không đàn hồi của ánh sáng trên phân tử — nền tảng của quang phổ Raman; ông nhận Nobel Vật lý năm 1930.Quang họcVật lý hóaNobel Vật lý 1930
  17. Edwin Powell Hubble1889–1953Hoa Kỳ
    Nhà thiên văn người Mỹ chứng minh các tinh vân xoắn ốc là những thiên hà ngoài Ngân Hà và phát hiện mối liên hệ giữa khoảng cách thiên hà với dịch chuyển đỏ.Vũ trụ học & Thiên văn vật lý
  18. William Lawrence Bragg1890–1971Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, đồng nhận Giải Nobel Vật lý trẻ nhất lịch sử khi 25 tuổi, nổi tiếng với định luật Bragg và tinh thể học tia X.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1915
  19. James Chadwick1891–1974Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh phát hiện neutron năm 1932; ông nhận Nobel Vật lý năm 1935.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1935
  20. Walther Bothe1891–1957Đức
    Nhà vật lý người Đức, người phát minh phương pháp trùng phùng trong vật lý hạt nhân và hạt, áp dụng cho tia vũ trụ và hiệu ứng Compton.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1954
  21. Arthur Holly Compton1892–1962Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ phát hiện hiệu ứng Compton — độ dịch bước sóng khi tia X tán xạ trên electron — bằng chứng quyết định cho bản chất hạt của ánh sáng; ông nhận Nobel Vật lý năm 1927.Cơ học lượng tửVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1927
  22. Louis de Broglie1892–1987Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, người đề xuất giả thuyết sóng vật chất: mọi hạt đều có tính chất sóng đi kèm.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1929
  23. Pyotr Leonidovich Kapitsa1894–1984Nga
    Nhà vật lý Liên Xô, người phát hiện tính siêu lỏng của heli-4 lỏng và tiên phong kỹ thuật nhiệt độ thấp cùng từ trường mạnh.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1978
  24. Igor Tamm1895–1971Nga
    Nhà vật lý lý thuyết người Nga, người cùng Ilya Frank giải thích bức xạ Cherenkov, nhận giải Nobel Vật lý năm 1958.Vật lý hạt cơ bảnĐiện động lực họcNobel Vật lý 1958
  25. John Cockcroft1897–1967Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, cùng Ernest Walton thực hiện phép biến đổi nhân nguyên tử nhân tạo đầu tiên bằng các hạt được gia tốc nhân tạo.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1951
  26. Patrick Blackett1897–1974Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh hoàn thiện buồng mây Wilson để nghiên cứu vật lý hạt nhân và bức xạ vũ trụ; ông nhận Nobel Vật lý năm 1948.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1948
  27. Isidor Isaac Rabi1898–1988Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ gốc Áo–Hung, người phát minh phương pháp cộng hưởng từ trên chùm phân tử để đo chính xác tính chất từ của hạt nhân.Vật lý hóaCơ học lượng tửNobel Vật lý 1944
  28. Wolfgang Pauli1900–1958Áo, Thụy Sĩ
    Nhà vật lý người Áo, người phát biểu nguyên lý loại trừ mang tên ông và tiên đoán sự tồn tại của neutrino.Cơ học lượng tửVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1945
  29. Linus Pauling1901–1994Hoa Kỳ
    Nhà hóa học lượng tử người Mỹ, định hình hiểu biết hiện đại về liên kết hóa học bằng cơ học lượng tử. Ông nhận Nobel Hóa học năm 1954 và Nobel Hòa bình năm 1962.Vật lý hóaCơ học lượng tửNobel Hóa học 1954Nobel Hòa bình 1962
  30. Werner Heisenberg1901–1976Đức
    Nhà vật lý người Đức, người phát triển cơ học ma trận và phát biểu nguyên lý bất định mang tên ông.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1932
  31. Alfred Kastler1902–1984Pháp
    Nhà vật lý Pháp, người phát minh kỹ thuật bơm quang học — dùng ánh sáng điều khiển trạng thái nội tại của nguyên tử — khai sinh các phương pháp quang học hiện đại trong vật lý nguyên tử.Quang họcNobel Vật lý 1966
  32. Eugene Paul Wigner1902–1995Hoa Kỳ, Hungary
    Nhà vật lý lý thuyết gốc Hungary–Mỹ, người thiết lập vai trò của đối xứng và lý thuyết nhóm trong cơ học lượng tử và vật lý hạt nhân.Vật lý hạt cơ bảnCơ học lượng tửNobel Vật lý 1963
  33. Paul Dirac1902–1984Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh, người thống nhất cơ học lượng tử với thuyết tương đối hẹp và tiên đoán sự tồn tại của phản vật chất.Cơ học lượng tửVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1933
  34. Walter Brattain1902–1987Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thực nghiệm người Mỹ, người cùng John Bardeen chế tạo transistor đầu tiên tại Bell Labs và nhận giải Nobel Vật lý năm 1956.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1956
  35. Cecil Powell1903–1969Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Anh phát triển kỹ thuật nhũ tương ảnh hạt nhân và dùng nó phát hiện pion; ông nhận Nobel Vật lý năm 1950.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1950
  36. Ernest Walton1903–1995Ireland
    Nhà vật lý người Ireland, cùng John Cockcroft thực hiện phép 'tách nguyên tử' nhân tạo đầu tiên trong lịch sử.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1951
  37. Louis Eugène Félix Néel1904–2000Pháp
    Nhà vật lý Pháp, người phát hiện phản sắt từ và ferrimagnetic (từ tính ferri), đặt nền móng lý thuyết cho vật liệu ghi nhớ từ tính.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1970
  38. Pavel Cherenkov1904–1990Nga
    Nhà vật lý người Nga, người phát hiện ánh sáng xanh do hạt tích điện phát ra khi vượt quá tốc độ ánh sáng trong môi trường, nhận giải Nobel Vật lý năm 1958.Vật lý hạt cơ bảnQuang họcNobel Vật lý 1958
  39. Carl David Anderson1905–1991Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ phát hiện positron và muon trong tia vũ trụ; ông nhận Giải Nobel Vật lý năm 1936.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1936
  40. Emilio Segrè1905–1989Hoa Kỳ, Italy
    Nhà vật lý người Mỹ gốc Ý, người cùng Owen Chamberlain phát hiện phản proton và nhận giải Nobel Vật lý năm 1959.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1959
  41. Felix Bloch1905–1983Hoa Kỳ, Thụy Sĩ
    Nhà vật lý người Thụy Sĩ–Mỹ, người sáng lập lý thuyết lượng tử về chất rắn và đồng phát minh cộng hưởng từ hạt nhân.Vật lý vật chất ngưng tụVật lý hóaNobel Vật lý 1952
  42. Hans Albrecht Bethe1906–2005Hoa Kỳ, Đức
    Nhà vật lý gốc Đức–Mỹ, người giải thích cách các ngôi sao tạo năng lượng qua tổng hợp hạt nhân — chuỗi proton–proton và chu trình CNO — đồng thời dẫn đầu bộ phận lý thuyết ở Los Alamos.Vật lý hạt cơ bảnVũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1967
  43. Maria Goeppert Mayer1906–1972Hoa Kỳ, Đức
    Nhà vật lý gốc Đức–Mỹ, người đề xuất mô hình vỏ hạt nhân giải thích độ bền của các hạt nhân 'số ma thuật'; người phụ nữ thứ hai đoạt giải Nobel Vật lý.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1963
  44. Sin-Itiro Tomonaga1906–1979Nhật Bản
    Nhà vật lý lý thuyết Nhật Bản, người xây dựng điện động lực học lượng tử dạng hiệp biến và phép tái chuẩn hóa của nó, đồng đoạt giải Nobel 1965 với Feynman và Schwinger.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1965
  45. Hideki Yukawa1907–1981Nhật Bản
    Nhà vật lý lý thuyết người Nhật tiên đoán hạt meson truyền lực hạt nhân; ông nhận Nobel Vật lý năm 1949, là người Nhật đầu tiên đoạt giải Nobel.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1949
  46. Hannes Olof Gösta Alfvén1908–1995Thụy Điển
    Nhà vật lý plasma Thụy Điển, người sáng lập từ-thủy động lực học (MHD) và phát hiện sóng Alfvén lan truyền trong plasma có từ trường.Điện động lực họcNobel Vật lý 1970
  47. Lev Davidovich Landau1908–1968Nga
    Nhà vật lý lý thuyết Liên Xô, người xây dựng lý thuyết siêu lỏng của heli lỏng và sáng lập trường phái định hình vật lý vật chất ngưng tụ thế kỷ 20.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1962
  48. William Shockley1910–1989Hoa Kỳ, Vương quốc Anh
    Nhà vật lý người Mỹ, trưởng nhóm bán dẫn tại Bell Labs, đồng phát minh transistor và nhận giải Nobel Vật lý năm 1956.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1956
  49. Edward Mills Purcell1912–1997Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng phát minh cộng hưởng từ hạt nhân và người phát hiện vạch hydro 21 cm trong thiên văn vô tuyến.Vật lý vật chất ngưng tụVật lý hóaNobel Vật lý 1952
  50. Wolfgang Paul1913–1993Đức
    Nhà vật lý người Đức, đồng đoạt Nobel Vật lý 1989 nhờ phát minh bẫy ion tứ cực tần số vô tuyến (bẫy Paul).Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1989
  51. Raymond Davis Jr.1914–2006Hoa Kỳ
    Nhà hóa-vật lý người Mỹ, tiên phong thiên văn neutrino với thí nghiệm Homestake phát hiện 'bài toán neutrino Mặt Trời'.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2002
  52. Clifford G. Shull1915–2001Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1994 nhờ phát triển nhiễu xạ neutron, khám phá cấu trúc nguyên tử và từ trong tinh thể.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1994
  53. Norman F. Ramsey Jr.1915–2011Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, nhận một nửa giải Nobel Vật lý 1989 nhờ phương pháp trường dao động tách rời — nền tảng của đồng hồ nguyên tử cesium.Vật lý hóaNobel Vật lý 1989
  54. Vitaly Lazarevich Ginzburg1916–2009Nga
    Nhà vật lý lý thuyết người Nga, đồng tác giả lý thuyết Ginzburg–Landau về siêu dẫn — khuôn mẫu cho lý thuyết chuyển pha và phá vỡ đối xứng.Vật lý vật chất ngưng tụVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2003
  55. Bertram Brockhouse1918–2003Canada
    Nhà vật lý người Canada, đồng đoạt Nobel Vật lý 1994 nhờ tiên phong quang phổ neutron — đo năng lượng các kích thích tinh thể bằng phổ kế ba trục do ông phát minh.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1994
  56. Frederick Reines1918–1998Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1995 nhờ lần đầu phát hiện neutrino bằng thực nghiệm, năm 1956.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1995
  57. Julian Seymour Schwinger1918–1994Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Mỹ, người hoàn thiện điện động lực học lượng tử tái chuẩn hóa và tính momen từ dị thường của electron; đồng đoạt giải Nobel 1965.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1965
  58. Sir Martin Ryle1918–1984Vương quốc Anh
    Nhà thiên văn vô tuyến Anh, người phát minh kỹ thuật tổng hợp khẩu độ và lập bản đồ bầu trời vô tuyến, khai sinh vũ trụ học quan sát bằng việc đếm nguồn vô tuyến.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1974
  59. Richard Feynman1918–1988Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, người phát triển giản đồ Feynman và có đóng góp nền tảng cho điện động lực học lượng tử (QED).Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1965
  60. Owen Chamberlain1920–2006Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, thành viên chủ chốt của nhóm phát hiện phản proton tại Bevatron, nhận giải Nobel Vật lý năm 1959.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1959
  61. Jack Steinberger1921–2020Hoa Kỳ, Đức
    Nhà vật lý người Mỹ gốc Đức, đồng đoạt Nobel Vật lý 1988 nhờ thí nghiệm hai neutrino; sau đó đo vi phạm CP và lãnh đạo thí nghiệm ALEPH tại CERN.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1988
  62. Arthur Ashkin1922–2020Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, phát minh 'kẹp quang học' dùng chùm laser nắm giữ nguyên tử, virus và tế bào sống.Quang họcNobel Vật lý 2018
  63. Chen Ning Yang1922–2025Hoa Kỳ, Trung Quốc
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ gốc Hoa, đồng tác giả dự đoán vi phạm tính chẵn lẻ với Lý Chính Đạo, nhận giải Nobel Vật lý năm 1957.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1957
  64. Hans Georg Dehmelt1922–2017Hoa Kỳ, Đức
    Nhà vật lý người Mỹ gốc Đức, đồng đoạt Nobel Vật lý 1989 nhờ phát triển bẫy ion Penning và đo mômen từ electron với độ chính xác kỷ lục.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1989
  65. Leon M. Lederman1922–2018Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1988 nhờ chứng minh neutrino muon là một hạt riêng biệt; sau đó đồng phát hiện quark bottom.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1988
  66. Jack St. Clair Kilby1923–2005Hoa Kỳ
    Kỹ sư điện tử người Mỹ, đồng phát minh mạch tích hợp (chip) tại Texas Instruments năm 1958 — nền tảng của cách mạng máy tính.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2000
  67. Philip Warren Anderson1923–2020Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Mỹ, cha đẻ lý thuyết vật chất ngưng tụ hiện đại, người phát hiện định xứ Anderson và cơ chế Anderson–Higgs phá vỡ đối xứng gauge.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1977
  68. Antony Hewish1924–2021Vương quốc Anh
    Nhà thiên văn vô tuyến Anh, người dẫn đầu nhóm phát hiện pulsar nhờ hiện tượng nhấp nháy của nguồn vô tuyến, đồng đoạt giải Nobel 1974.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1974
  69. Georges Charpak1924–2010Pháp, Ba Lan
    Nhà vật lý người Pháp gốc Ba Lan, đoạt Nobel Vật lý 1992 nhờ phát minh buồng tỉ lệ đa dây — detector cách mạng hóa việc ghi nhận quỹ đạo hạt.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1992
  70. Willard Sterling Boyle1924–2011Canada, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Canada, đồng phát minh cảm biến hình ảnh CCD (charge-coupled device) tại Bell Labs.Quang họcĐiện học – Từ họcNobel Vật lý 2009
  71. Leo Esakihoạt động khoảng năm 1925Nhật Bản
    Nhà vật lý Nhật Bản, người phát hiện hiện tượng xuyên hầm của electron trong tiếp giáp bán dẫn và phát minh diode hầm Esaki.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1973
  72. Roy Jay Glauber1925–2018Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, 'cha đẻ của quang học lượng tử' — xây dựng lý thuyết kết hợp của ánh sáng và thống kê photon.Quang họcCơ học lượng tửNobel Vật lý 2005
  73. Simon van der Meer1925–2011Hà Lan
    Nhà vật lý máy gia tốc Hà Lan, người phát minh làm lạnh ngẫu nhiên (stochastic cooling) khiến chùm phản proton đủ dày đặc để phát hiện boson W và Z.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1984
  74. Mohammad Abdus Salam1926–1996Pakistan
    Nhà vật lý lý thuyết Pakistan, người độc lập xây dựng thống nhất điện-yếu và sáng lập ICTP hỗ trợ nhà khoa học các nước đang phát triển.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1979
  75. Donald Arthur Glaser1926–2013Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ phát minh buồng bọt, thiết bị quan trọng để phát hiện hạt hạ nguyên tử; ông nhận Nobel Vật lý năm 1960.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1960
  76. Henry Way Kendall1926–1999Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1990 nhờ thí nghiệm tán xạ sâu không đàn hồi cho thấy quark; đồng sáng lập Union of Concerned Scientists.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1990
  77. Masatoshi Koshiba1926–2020Nhật Bản
    Nhà vật lý người Nhật, người đứng đầu Kamiokande — thiết bị ghi nhận neutrino từ siêu tân tinh SN 1987A, khẳng định ngành thiên văn neutrino.Vật lý hạt cơ bảnVũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2002
  78. Tsung-Dao Lee1926–2024Hoa Kỳ, Trung Quốc
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ gốc Hoa, người cùng Dương Chấn Ninh dự đoán sự vi phạm tính chẵn lẻ và nhận giải Nobel Vật lý năm 1957.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1957
  79. Karl Alexander Müller1927–2023Thụy Sĩ
    Nhà vật lý Thụy Sĩ, cùng Georg Bednorz phát hiện siêu dẫn trên 35 K trong gốm oxit đồng, mở ra kỷ nguyên chất siêu dẫn nhiệt độ cao.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1987
  80. Martin Lewis Perl1927–2014Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1995 nhờ phát hiện lepton tau — thành viên đầu tiên của thế hệ lepton thứ ba.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1995
  81. Alexei Alexeyevich Abrikosov1928–2017Nga, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Nga-Mỹ, dự đoán siêu dẫn loại II và mạng vortex — chìa khóa cho nam châm siêu dẫn hiện đại.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2003
  82. Herbert Kroemer1928–2024Đức, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Đức-Mỹ, đề xuất lý thuyết laser dị cấu trúc đôi và transistor dị cấu trúc lưỡng cực, định hình công nghệ bán dẫn hiện đại.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2000
  83. Ivar Giaever1929–2025Hoa Kỳ, Na Uy
    Nhà vật lý Na Uy–Mỹ, người chứng minh xuyên hầm của electron đơn lẻ giữa các chất siêu dẫn, đo trực tiếp khe năng lượng siêu dẫn.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1973
  84. Murray Gell-Mann1929–2019Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Mỹ, người sắp xếp 'vườn thú' hạt cơ bản bằng sơ đồ Bát Trọng và dự đoán quark là cấu tử cơ bản của hadron.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1969
  85. Peter Ware Higgs1929–2024Vương quốc Anh
    Nhà vật lý lý thuyết người Anh, người đặt tên cho hạt boson Higgs — hạt truyền khối lượng cho các hạt cơ bản.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2013
  86. Richard E. Taylor1929–2018Canada, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ gốc Canada, đồng đoạt Nobel Vật lý 1990 nhờ các thí nghiệm tán xạ sâu không đàn hồi tại SLAC cho thấy quark.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1990
  87. George Elwood Smithhoạt động khoảng năm 1930Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng phát minh cảm biến CCD — nền tảng của nhiếp ảnh kỹ thuật số.Quang họcĐiện học – Từ họcNobel Vật lý 2009
  88. Jerome Isaac Friedmanhoạt động khoảng năm 1930Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1990 nhờ các thí nghiệm tán xạ sâu không đàn hồi electron–proton cho thấy quark bên trong proton.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1990
  89. Leon Neil Cooper1930–2024Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Mỹ, người phát hiện electron trong siêu dẫn kết đôi thành cặp Cooper — chìa khóa của lý thuyết BCS về siêu dẫn.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1972
  90. Zhores Ivanovich Alferov1930–2019Nga
    Nhà vật lý bán dẫn người Nga, tiên phong dị cấu trúc bán dẫn — nền tảng của laser bán dẫn, LED và công nghệ quang tử hiện đại.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2000
  91. Burton Richter1931–2018Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thực nghiệm Mỹ, người xây dựng máy va chạm SPEAR tại SLAC và đồng phát hiện hạt J/ψ — bằng chứng đầu tiên về quark charm.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1976
  92. David Morris Leehoạt động khoảng năm 1931Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1996 nhờ phát hiện tính siêu lỏng của helium-3.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1996
  93. John Robert Schrieffer1931–2019Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Mỹ, người viết ra hàm sóng biến phân BCS của trạng thái siêu dẫn, hoàn thiện lý thuyết vi mô về siêu dẫn.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1972
  94. Martinus J. G. Veltman1931–2021Hà Lan
    Nhà vật lý lý thuyết người Hà Lan, người thầy của 't Hooft; phát triển chương trình tính SCHOONSCHIP và đặt nền móng cho tái chuẩn hóa lý thuyết điện-yếu.Vật lý hạt cơ bảnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 1999
  95. Riccardo Giacconi1931–2018Italy, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Ý-Mỹ, 'cha đẻ của thiên văn tia X' — phát hiện nguồn tia X vũ trụ đầu tiên và nền tia X ngoài hệ thống.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2002
  96. Melvin Schwartz1932–2006Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1988 nhờ thí nghiệm hai neutrino; sau đó khởi nghiệp trong lĩnh vực an ninh máy tính.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1988
  97. Pierre-Gilles de Gennes1932–2007Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, đoạt Nobel Vật lý 1991 nhờ tổng quát hóa lý thuyết các chuyển pha sắp xếp sang tinh thể lỏng và polymer, khai sinh lĩnh vực vật chất mềm.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1991
  98. Sheldon Lee Glashowhoạt động khoảng năm 1932Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Mỹ, người xây dựng cấu trúc gauge điện-yếu SU(2)×U(1) và dự đoán quark charm.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1979
  99. Arno Allan Penzias1933–2024Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thiên văn vô tuyến người Mỹ, cùng Robert Wilson phát hiện bức xạ nền vi sóng vũ trụ; Nobel Vật lý năm 1978.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1978
  100. Claude Cohen-Tannoudjihoạt động khoảng năm 1933Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, đồng đoạt Nobel Vật lý 1997 nhờ làm sáng tỏ cơ chế làm lạnh laser dưới giới hạn Doppler (làm lạnh Sisyphus).Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1997
  101. Steven Weinberg1933–2021Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Mỹ, người thống nhất tương tác yếu và điện từ trong một lý thuyết gauge điện-yếu duy nhất dự đoán các boson W và Z.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1979
  102. David James Thouless1934–2019Vương quốc Anh, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Anh–Mỹ, người đưa tô-pô vào vật lý vật chất ngưng tụ — đồng phát minh chuyển pha Kosterlitz–Thouless.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2016
  103. Robert Woodrow Wilsonhoạt động khoảng năm 1936Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thiên văn vô tuyến người Mỹ, cùng Arno Penzias phát hiện bức xạ nền vi sóng vũ trụ; họ nhận Nobel Vật lý năm 1978.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1978
  104. Samuel Chao Chung Tinghoạt động khoảng năm 1936Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thực nghiệm Mỹ, người đồng phát hiện hạt J/ψ tại Brookhaven — xác nhận quark charm — và sau này dẫn đầu các thí nghiệm lớn tại máy va chạm và trong không gian.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1976
  105. Robert Coleman Richardson1937–2013Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1996 nhờ phát hiện tính siêu lỏng của helium-3.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1996
  106. Peter Andreas Grünberg1939–2018Đức
    Nhà vật lý người Đức, đồng phát hiện từ trở khổng lồ (GMR) trong hệ ba lớp Fe/Cr/Fe năm 1988 — nền tảng đầu đọc ổ cứng hiện đại.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2007
  107. Brian David Josephsonhoạt động khoảng năm 1940Vương quốc Anh
    Nhà vật lý lý thuyết người Wales, người dự đoán hiệu ứng Josephson — dòng siêu dẫn kết hợp xuyên hầm — khi còn là nghiên cứu sinh ở Cambridge.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1973
  108. Joseph Hooton Taylor Jr.hoạt động khoảng năm 1941Hoa Kỳ
    Nhà thiên văn vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1993 nhờ phát hiện pulsar đôi và dùng nó kiểm chứng dự đoán sóng hấp dẫn của thuyết tương đối rộng.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1993
  109. Douglas D. Osheroffhoạt động khoảng năm 1945Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1996 nhờ phát hiện tính siêu lỏng của helium-3 khi còn là nghiên cứu sinh tại Cornell.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1996
  110. Steven Chuhoạt động khoảng năm 1948Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1997 nhờ làm lạnh và bẫy nguyên tử bằng laser; sau đó là Bộ trưởng Năng lượng thứ 12 của Mỹ.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1997
  111. William Daniel Phillipshoạt động khoảng năm 1948Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1997 nhờ làm lạnh laser xuống dưới giới hạn Doppler và bẫy nguyên tử tại NIST.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 1997
  112. Russell A. Hulsehoạt động khoảng năm 1950Hoa Kỳ
    Nhà thiên văn vật lý người Mỹ, đồng đoạt Nobel Vật lý 1993 nhờ phát hiện pulsar đôi đầu tiên — phòng thí nghiệm vũ trụ để kiểm chứng thuyết tương đối rộng.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 1993

Đương đại

  1. Yoichiro Nambu1921–2015Nhật Bản, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ gốc Nhật, tiên phong trong phá vỡ đối xứng tự phát và có đóng góp nền tảng cho vật lý hạt và lý thuyết trường.Vật lý nghiên cứu chuyên sâuVật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2008
  2. Akasaki Isamu1929–2021Nhật Bản
    Nhà vật lý Nhật Bản, 'cha đẻ đèn LED xanh' — người đầu tiên làm chủ GaN pha tạp p cho diode phát sáng hiệu suất cao.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2014
  3. Manabe Syukurohoạt động khoảng năm 1931Nhật Bản, Hoa Kỳ
    Nhà khí tượng–vật lý Nhật–Mỹ, 'cha đẻ' của mô hình khí hậu số — người đầu tiên định lượng nhạy cảm khí hậu với CO2.Nhiệt họcVật lý thống kê cổ điểnNobel Vật lý 2021
  4. François Englerthoạt động khoảng năm 1932Bỉ
    Nhà vật lý lý thuyết người Bỉ, cùng Robert Brout đề xuất cơ chế Brout–Englert–Higgs tạo khối lượng cho hạt.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2013
  5. Rainer Weisshoạt động khoảng năm 1932Hoa Kỳ, Đức
    Nhà vật lý Mỹ gốc Đức, kiến trúc sư chính của LIGO — phòng quan sát sóng hấp dẫn đầu tiên phát hiện va chạm lỗ đen.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýThuyết tương đốiNobel Vật lý 2017
  6. Charles Kuen Kao1933–2018Vương quốc Anh, Đặc khu Hành chính Hồng Kông, Trung Quốc, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Anh gốc Hoa, 'cha đẻ của cáp quang', chứng minh sợi thủy tinh siêu tinh khiết có thể dẫn ánh sáng đi xa hàng chục kilômét để truyền thông tin.Quang họcĐiện học – Từ họcNobel Vật lý 2009
  7. John Joseph Hopfieldhoạt động khoảng năm 1933Hoa Kỳ
    Nhà vật lý–sinh học lý thuyết người Mỹ, đề xuất 'mạng Hopfield' — mô hình bộ nhớ liên tưởng mở ra học máy hiện đại.Vật lý thống kê cổ điểnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 2024
  8. Carlo Rubbiahoạt động khoảng năm 1934Italy
    Nhà vật lý hạt Ý, người đề xuất và dẫn đầu thí nghiệm UA1 tại CERN phát hiện các boson W và Z năm 1983.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 1984
  9. Phillip James Edwin Peebleshoạt động khoảng năm 1935Canada, Hoa Kỳ
    Nhà vũ trụ học lý thuyết Canada–Mỹ, đặt nền móng hiện đại cho cấu trúc vũ trụ quy mô lớn và bức xạ nền.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2019
  10. Barry Clark Barishhoạt động khoảng năm 1936Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, giám đốc dự án đưa LIGO từ nguyên mẫu thành đài quan sát hoạt động.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýThuyết tương đốiNobel Vật lý 2017
  11. Albert Ferthoạt động khoảng năm 1938Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, đồng phát hiện từ trở khổng lồ (GMR) năm 1988 — hiệu ứng cho phép ổ cứng thu nhỏ gấp nghìn lần và mở ra ngành tự tử học (spintronics).Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2007
  12. Sir Anthony James Leggetthoạt động khoảng năm 1938Vương quốc Anh, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Anh, giải thích siêu lỏng helium-3 và tiên phong kiểm chứng thực nghiệm các giới hạn của cơ học lượng tử ở quy mô vĩ mô.Vật lý vật chất ngưng tụCơ học lượng tửNobel Vật lý 2003
  13. Daniel Chee Tsuihoạt động khoảng năm 1939Trung Quốc, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ gốc Hoa, đồng phát hiện hiệu ứng Hall lượng tử phân số cùng Horst Störmer.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1998
  14. Kip Stephen Thornehoạt động khoảng năm 1940Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, 'bộ não' thuyết tương đối của LIGO — đồng sáng lập dự án dò sóng hấp dẫn.Thuyết tương đốiVũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2017
  15. Toshihide Maskawa1940–2021Nhật Bản
    Nhà vật lý lý thuyết người Nhật, đồng tác giả ma trận CKM — lý thuyết đòi hỏi quark thứ ba để giải thích vi phạm CP trong kaon.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2008
  16. David Jonathan Grosshoạt động khoảng năm 1941Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, đồng phát hiện tự do tiệm cận của tương tác mạnh — nền tảng sắc động lực lượng tử; sau đó là giám đốc KITP.Vật lý hạt cơ bảnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 2004
  17. Pierre Agostinihoạt động khoảng năm 1941Pháp, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Pháp–Mỹ, người đo xung ánh sáng attosecond đầu tiên bằng kỹ thuật RABBIT.Quang họcNobel Vật lý 2023
  18. Gabriele Venezianohoạt động khoảng năm 1942Italy
    Nhà vật lý lý thuyết người Ý, người đề xuất biên độ Veneziano năm 1968, một bước khởi đầu quan trọng dẫn tới lý thuyết dây hiện đại.Vật lý nghiên cứu chuyên sâu
  19. John Clarkehoạt động khoảng năm 1942Vương quốc Anh, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Anh–Mỹ, tiên phong SQUID và chứng minh hệ vĩ mô Josephson hành xử lượng tử.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2025
  20. John Francis Clauserhoạt động khoảng năm 1942Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng tác giả bất đẳng thức CHSH và thực hiện thí nghiệm Bell đầu tiên.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2022
  21. Michel Gustave Édouard Mayorhoạt động khoảng năm 1942Thụy Sĩ
    Nhà thiên văn Thụy Sĩ, đồng phát hiện hành tinh ngoài hệ mặt trời đầu tiên quay quanh sao loại Mặt Trời (51 Pegasi b).Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2019
  22. Arthur Bruce McDonaldhoạt động khoảng năm 1943Canada, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Canada, giám đốc SNO — thí nghiệm chứng minh neutrino Mặt Trời đổi vị trên đường tới Trái Đất.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2015
  23. Klaus von Klitzinghoạt động khoảng năm 1943Đức
    Nhà vật lý Đức, người phát hiện hiệu ứng Hall lượng tử nguyên — điện trở lượng tử hóa theo bội số chính xác của h/e² — cách mạng hóa đo lường học và vật lý vật chất ngưng tụ.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1985
  24. John Michael Kosterlitzhoạt động khoảng năm 1943Vương quốc Anh, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Anh–Mỹ, đồng phát minh chuyển pha tô-pô Kosterlitz–Thouless trong hệ hai chiều.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2016
  25. David Jeffrey Winelandhoạt động khoảng năm 1944Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, tiên phong bẫy ion và làm lạnh laser — nền tảng đồng hồ quang học và máy tính lượng tử.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2012
  26. Gérard Mourouhoạt động khoảng năm 1944Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, đồng phát minh kỹ thuật khuếch đại xung chirp (CPA) cho laser công suất petawatt.Quang họcNobel Vật lý 2018
  27. Makoto Kobayashihoạt động khoảng năm 1944Nhật Bản
    Nhà vật lý lý thuyết người Nhật, đồng tác giả ma trận CKM dự đoán sự tồn tại của quark thứ ba để giải thích vi phạm CP.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2008
  28. Serge Harochehoạt động khoảng năm 1944Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, tiên phong điện động lực học lượng tử trong hốc (cavity QED) — 'nuôi' và đo photon không phá hủy chúng.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2012
  29. Anton Zeilingerhoạt động khoảng năm 1945Áo
    Nhà vật lý Áo, 'ông trùm' vướng víu lượng tử — teleportation photon, mã hóa lượng tử và Bell nhiều hạt.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2022
  30. George Fitzgerald Smoot IIIhoạt động khoảng năm 1945Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thiên văn người Mỹ, lãnh đạo nhạy cụ DMR trên COBE phát hiện độ không đẳng hướng của bức xạ nền vũ trụ — 'hạt giống' của mọi cấu trúc vũ trụ.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2006
  31. Gerard 't Hoofthoạt động khoảng năm 1946Hà Lan
    Nhà vật lý lý thuyết người Hà Lan, chứng minh các lý thuyết gauge phá vỡ đối xứng tự phát có thể tái chuẩn hóa — nền tảng cho Mô hình Chuẩn; còn nổi tiếng với hạt từ 't Hooft–Polyakov và nguyên lý ba lô.Vật lý hạt cơ bảnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 1999
  32. John Cromwell Matherhoạt động khoảng năm 1946Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thiên văn người Mỹ, trưởng nhóm FIRAS trên vệ tinh COBE đo phổ vật đen hoàn hảo của bức xạ nền vũ trụ; sau đó là nhà khoa học dự án của kính James Webb.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2006
  33. Alain Aspecthoạt động khoảng năm 1947Pháp
    Nhà vật lý người Pháp, thực hiện thí nghiệm Bell chặt chẽ đầu tiên — chứng minh vướng víu lượng tử là hiện thực.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2022
  34. Geoffrey Everest Hintonhoạt động khoảng năm 1947Vương quốc Anh, Canada
    Nhà khoa học thần kinh–máy tính Anh–Canada, 'cha đẻ deep learning': lan truyền ngược, Boltzmann machine, AlexNet.Vật lý thống kê cổ điểnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 2024
  35. Giorgio Parisihoạt động khoảng năm 1948Italy
    Nhà vật lý lý thuyết Ý, bậc thầy hệ rối — từ spin glass tới mô hình khí hậu và đàn chim.Vật lý thống kê cổ điểnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 2021
  36. Hugh David Politzerhoạt động khoảng năm 1949Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, độc lập phát hiện tự do tiệm cận của lý thuyết gauge năm 1973 khi còn là nghiên cứu sinh tại Harvard.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2004
  37. Horst Ludwig Störmerhoạt động khoảng năm 1949Đức, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Đức, đồng phát hiện hiệu ứng Hall lượng tử phân số tại Bell Labs cùng Daniel Tsui.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1998
  38. Johannes Georg Bednorzhoạt động khoảng năm 1950Đức
    Nhà vật lý thực nghiệm Đức, khi còn là nhà nghiên cứu trẻ tại IBM đã cùng K. Alex Müller phát hiện siêu dẫn nhiệt độ cao trong oxit gốm.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 1987
  39. Robert Betts Laughlinhoạt động khoảng năm 1950Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, người đưa ra lý thuyết giải thích hiệu ứng Hall lượng tử phân số bằng hàm sóng chất lỏng lượng tử mang tên ông.Vật lý vật chất ngưng tụCơ học lượng tửNobel Vật lý 1998
  40. Carl Edwin Wiemanhoạt động khoảng năm 1951Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng tạo ngưng tụ Bose–Einstein đầu tiên năm 1995; sau này là nhà cải cách giáo dục khoa học ứng dụng bằng chứng.Cơ học lượng tửVật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2001
  41. Frederick Duncan Michael Haldanehoạt động khoảng năm 1951Vương quốc Anh, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết Anh, tiên phong pha tô-pô: dự đoán 'hiệu ứng Hall lượng tử không từ trường' và chuỗi spin Haldane.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2016
  42. Frank Anthony Wilczekhoạt động khoảng năm 1951Hoa Kỳ
    Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, đồng phát hiện tự do tiệm cận lúc 21 tuổi; sau đó mở ra axion, anyon và 'tinh thể thời gian'.Vật lý hạt cơ bảnVật lý nghiên cứu chuyên sâuNobel Vật lý 2004
  43. Michel Henri Devorethoạt động khoảng năm 1953Pháp, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý Pháp–Mỹ, kiến trúc sư của 'điện tử lượng tử đơn lẻ' và qubit siêu dẫn transmon.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2025
  44. Nakamura Shujihoạt động khoảng năm 1954Nhật Bản, Hoa Kỳ
    Kỹ sư–nhà vật lý Nhật–Mỹ, người đưa LED và laser diode xanh từ phòng thí nghiệm ra thị trường.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2014
  45. Wolfgang Ketterlehoạt động khoảng năm 1957Đức, Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Đức, tạo ngưng tụ Bose–Einstein trong natri với số hạt kỷ lục và chứng minh giao thoa giữa hai ngưng tụ.Cơ học lượng tửVật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2001
  46. Andre Konstantinovich Geimhoạt động khoảng năm 1958Hà Lan, Vương quốc Anh
    Nhà vật lý sinh tại Nga quốc tịch Hà Lan, đồng khám phá graphene — tinh thể hai chiều dày một nguyên tử.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2010
  47. Anne L'Huillierhoạt động khoảng năm 1958Pháp, Thụy Điển
    Nhà vật lý Pháp–Thụy Điển, khám phá cấu trúc harmonic bậc cao — hiệu ứng mở đường cho xung attosecond.Quang họcNobel Vật lý 2023
  48. John Matthew Martinishoạt động khoảng năm 1958Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, kỹ sư trưởng của qubit siêu dẫn — dẫn Google đạt 'ưu thế lượng tử' 2019.Cơ học lượng tửNobel Vật lý 2025
  49. Donna Theo Stricklandhoạt động khoảng năm 1959Canada
    Nhà vật lý Canada, đồng phát minh CPA trong luận án tiến sĩ — nữ nhà khoa học thứ ba đoạt Nobel Vật lý.Quang họcNobel Vật lý 2018
  50. Saul Perlmutterhoạt động khoảng năm 1959Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thiên văn người Mỹ, trưởng nhóm Supernova Cosmology Project, đồng khám phá vũ trụ giãn nở gia tốc.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2011
  51. Kajita Takaakihoạt động khoảng năm 1959Nhật Bản
    Nhà vật lý Nhật Bản, chứng minh neutrino có khối lượng qua dao động neutrino khí quyển tại Super-Kamiokande.Vật lý hạt cơ bảnNobel Vật lý 2015
  52. Amano Hiroshihoạt động khoảng năm 1960Nhật Bản
    Nhà vật lý Nhật Bản, đồng sáng lập công nghệ GaN cho đèn LED xanh hiệu suất cao.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2014
  53. Eric Allin Cornellhoạt động khoảng năm 1961Hoa Kỳ
    Nhà vật lý người Mỹ, đồng tạo ra ngưng tụ Bose–Einstein đầu tiên trong khí nguyên tử kiềm năm 1995.Cơ học lượng tửVật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2001
  54. Ferenc Krauszhoạt động khoảng năm 1962Hungary, Áo, Đức
    Nhà vật lý Hungary–Áo–Đức, tạo xung attosecond đơn lẻ đầu tiên — 'camera' chụp chuyển động electron.Quang họcNobel Vật lý 2023
  55. Didier Patrick Quelozhoạt động khoảng năm 1966Thụy Sĩ, Vương quốc Anh
    Nhà thiên văn Thụy Sĩ, tác giả chính phân tích dữ liệu dẫn tới phát hiện hành tinh ngoài đầu tiên 51 Pegasi b.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2019
  56. Brian Paul Schmidthoạt động khoảng năm 1967Hoa Kỳ, Úc
    Nhà vật lý thiên văn Mỹ–Úc, trưởng nhóm High-z Supernova Search Team, đồng khám phá sự giãn nở gia tốc của vũ trụ.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2011
  57. Adam Guy Riesshoạt động khoảng năm 1969Hoa Kỳ
    Nhà vật lý thiên văn người Mỹ, người phân tích dẫn tới kết luận vũ trụ giãn nở gia tốc trong nhóm High-z.Vũ trụ học & Thiên văn vật lýNobel Vật lý 2011
  58. Konstantin Sergeevich Novoselovhoạt động khoảng năm 1974Vương quốc Anh, Nga
    Nhà vật lý người Anh gốc Nga, đồng khám phá graphene; một trong những chủ nhân Nobel trẻ nhất thời hiện đại.Vật lý vật chất ngưng tụNobel Vật lý 2010