Robert Betts Laughlin
hoạt động khoảng năm 1950, Visalia, California, Hoa Kỳ
Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, người đưa ra lý thuyết giải thích hiệu ứng Hall lượng tử phân số bằng hàm sóng chất lỏng lượng tử mang tên ông.
Laughlin học tại UC Berkeley rồi lấy bằng tiến sĩ tại MIT năm 1979. Ông làm việc tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore và Bell Labs trước khi về Đại học Stanford năm 1985, nơi ông là giáo sư vật lý cho tới khi nghỉ hưu.
Năm 1983, một năm sau khi Störmer và Tsui quan sát hiệu ứng Hall lượng tử phân số, Laughlin đề xuất hàm sóng nhiều hạt mô tả một chất lỏng lượng tử không nén được với các kích thích mang điện tích phân số. Công trình này đưa tới Giải Nobel Vật lý 1998. Về sau ông viết nhiều về tính nổi (emergence) và chủ nghĩa phản hồi nguyên trong vật lý.
Công trình đoạt giải Nobel
Năm 1982, Horst Störmer và Daniel Tsui phát hiện rằng ở từ trường cực mạnh và nhiệt độ gần độ không tuyệt đối, hệ electron hai chiều trong dị cấu trúc GaAs/AlGaAs có điện trở Hall lượng tử hóa tại các hệ số lấp đầy phân số như ν = 1/3 — hiệu ứng Hall lượng tử phân số.
Laughlin giải thích hiện tượng này năm 1983 bằng một hàm sóng nhiều hạt mới — 'hàm sóng Laughlin' — mô tả một chất lỏng lượng tử không nén được trong đó tương tác Coulomb làm các electron ngưng tụ thành trạng thái tập thể. Các kích thích của chất lỏng này là chuẩn hạt mang điện tích phân số e/3, dự đoán sau đó được thực nghiệm xác nhận. Viện Nobel gọi công trình của ba người là khám phá 'một dạng chất lỏng lượng tử mới với các kích thích điện tích phân số'.
Nơi làm việc: Đại học Stanford, Phòng thí nghiệm Bell
Hoa Kỳ