Sir Anthony James Leggett
hoạt động khoảng năm 1938, London, Anh
Nhà vật lý lý thuyết người Anh, giải thích siêu lỏng helium-3 và tiên phong kiểm chứng thực nghiệm các giới hạn của cơ học lượng tử ở quy mô vĩ mô.
Leggett học cổ điển rồi chuyển sang vật lý, lấy bằng tiến sĩ tại Oxford năm 1964 dưới sự hướng dẫn của Dirk ter Haar. Sau thời gian ở Urbana, Kyoto và Cornell, ông là giáo sư tại Sussex 1971–1982 rồi về Illinois Urbana-Champaign tới nay.
Năm 1973–1975 ông giải mã các pha siêu lỏng của ³He — hệ lượng tử vĩ mô phức tạp nhất được biết — chỉ ra cặp Cooper ở đây có spin và momen quỹ đạo khác không. Ông còn nổi tiếng với 'bất đẳng thức Leggett–Garg' kiểm tra chủ nghĩa hiện thực vĩ mô, và lập luận 'Leggett' giới hạn các lý thuyết ẩn phi địa phương. Ông chia sẻ Nobel 2003.
Công trình đoạt giải Nobel
Helium-3 siêu lỏng, phát hiện 1972 tại Cornell, khác hẳn helium-4: nguyên tử ³He là fermion nên siêu lỏng chỉ đạt được qua ghép cặp kiểu Cooper — nhưng các pha A và B quan sát được không khớp với cặp sóng-s đối xứng của BCS. Leggett chứng minh các cặp ³He ghép ở trạng thái sóng-p (momen quỹ đạo 1) với spin triplet — 'siêu lỏng dị hướng' có cấu trúc nội phong phú: tính dị hướng, texture, vortex không đối xứng, và kết nối tới nghiệm axion trong vũ trụ học.
Lý thuyết của ông giải thích toàn bộ phổ NMR và các hiệu ứng đã quan sát, và khái niệm 'ghép cặp dị hướng' sau được dùng để hiểu siêu dẫn không thông thường và chất lỏng lượng tử topo. Nobel 2003 chia sẻ với Abrikosov và Ginzburg vì 'đóng góp tiên phong cho lý thuyết siêu dẫn và siêu lỏng'.
Nơi làm việc: Đại học Illinois Urbana-Champaign, Đại học Sussex
Vương quốc Anh, Hoa Kỳ