Albert Fert
hoạt động khoảng năm 1938, Carcassonne, Pháp
Nhà vật lý người Pháp, đồng phát hiện từ trở khổng lồ (GMR) năm 1988 — hiệu ứng cho phép ổ cứng thu nhỏ gấp nghìn lần và mở ra ngành tự tử học (spintronics).
Fert lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Paris năm 1963 và trở thành giáo sư tại Paris-Sud (Orsay) năm 1976, đồng thời điều hành phòng thí nghiệm chung CNRS/Thales từ 1988.
Nghiên cứu về từ tính chất của hợp kim đưa ông tới cấu trúc nhiều lớp Fe/Cr siêu mỏng, nơi ông phát hiện điện trở giảm tới 50% dưới từ trường — từ trở khổng lồ. Trong vòng một thập kỷ hiệu ứng này được đưa vào đầu đọc ổ cứng, khởi động cách mạng lưu trữ dữ liệu và ngành 'spintronics'. Ông chia sẻ Nobel 2007 với Peter Grünberg.
Công trình đoạt giải Nobel
Trong đa lớp Fe/Cr — các lớp sắt vài nanometre xen kẽ crôm — nhóm Fert phát hiện năm 1988 rằng điện trở giảm mạnh (~50%) khi từ trường ngoài ép các lớp từ xếp cùng chiều. Nguyên nhân: electron 'spin lên' và 'spin xuống' tán xạ khác nhau trong mỗi lớp từ; khi các lớp từ đối xứng ngược nhau, cả hai kênh spin đều bị tán xạ mạnh — điện trở cao; khi thẳng hàng, một kênh đi qua gần như tự do — điện trở thấp.
Hiệu ứng 'từ trở khổng lồ' nhạy hơn hàng chục lần các cảm biến từ trước đó và hoạt động ở nhiệt độ phòng. IBM đưa GMR vào đầu đọc ổ cứng năm 1997, cho phép mật độ dữ liệu tăng gấp nhiều lần mỗi năm; ngày nay van từ trở, RAM từ tính và cảm biến GMR ở khắp nơi. Nobel 2007 'cho phát hiện từ trở khổng lồ'.
Nơi làm việc: Đại học Paris-Sud, CNRS/Thales
Pháp