Wolfgang Ketterle
hoạt động khoảng năm 1957, Heidelberg, Đức
Nhà vật lý người Đức, tạo ngưng tụ Bose–Einstein trong natri với số hạt kỷ lục và chứng minh giao thoa giữa hai ngưng tụ.
Ketterle học tại Heidelberg và lấy bằng tiến sĩ tại Munich năm 1986 về quang phổ phân tử, rồi làm postdoc tại Boulder trước khi về MIT năm 1990, nơi ông là giáo sư vật lý tới nay.
Chỉ vài tháng sau nhóm Cornell–Wieman, nhóm MIT của ông đạt ngưng tụ Bose–Einstein trong khí natri với hàng triệu nguyên tử — gấp hàng nghìn lần mẫu đầu tiên — cho phép quan sát sọc giao thoa khi hai ngưng tụ chồng lên nhau (1997), bằng chứng trực tiếp của tính kết hợp vĩ mô. Ông chia sẻ Giải Nobel Vật lý 2001 và tiếp tục tiên phong về khí Fermi siêu lạnh, phân tử lạnh và quang học lưới.
Công trình đoạt giải Nobel
Cuối năm 1995, nhóm Ketterle tại MIT dùng bẫy 'cloverleaf' và làm lạnh bốc hơi để ngưng tụ hơn 10 triệu nguyên tử natri — cỡ lớn cho phép nghiên cứu định lượng các tính chất của ngưng tụ: dao động tập thể, vortex, giai thoại.
Năm 1997 ông tách một ngưng tụ thành hai rồi cho chồng lấn: các sọc giao thoa xuất hiện, chứng minh hai đám mây hàng triệu nguyên tử vẫn là sóng vật chất kết hợp — hệ quả trực tiếp của trạng thái lượng tử vĩ mô duy nhất. Ông cũng chế tạo 'laser nguyên tử' xả chùm sóng de Broglie kết hợp ra khỏi bẫy. Giải Nobel 2001 chia sẻ với Cornell và Wieman.
Nơi làm việc: Viện Công nghệ Massachusetts (MIT)
Đức, Hoa Kỳ