Claude Cohen-Tannoudji
hoạt động khoảng năm 1933, Constantine, Algérie thuộc Pháp
Nhà vật lý người Pháp, đồng đoạt Nobel Vật lý 1997 nhờ làm sáng tỏ cơ chế làm lạnh laser dưới giới hạn Doppler (làm lạnh Sisyphus).
Sinh tại Constantine, Algérie thuộc Pháp, Cohen-Tannoudji hoàn thành tiến sĩ tại École Normale Supérieure năm 1962 dưới hướng dẫn Alfred Kastler — người truyền lại các phương pháp bơm quang. Là nhà lý thuyết quang học lượng tử, ông phát triển cùng Jean Dalibard hình thức luận 'nguyên tử mặc áo' (dressed atom) và năm 1988–1989 giải thích cách gradient phân cực trong các laser đối xung làm lạnh nguyên tử xuống dưới giới hạn Doppler — 'làm lạnh Sisyphus', đạt nhiệt độ microkelvin. Ông trở thành giáo sư Collège de France năm 1973 và đồng tác giả bộ giáo trình kinh điển về cơ học lượng tử với Diu và Laloë.
Công trình đoạt giải Nobel
Cohen-Tannoudji giải thích tại sao các nguyên tử được làm lạnh laser tại Paris và NIST đạt nhiệt độ thấp hơn nhiều so với giới hạn Doppler được cho là chuẩn. Cùng Dalibard ông chỉ ra gradient phân cực tạo thế quang điều biến không gian: nguyên tử liên tục leo đồi, mất động năng, rồi bị bơm quang xuống thung lũng kế tiếp — chu trình 'Sisyphus' (1989).
Ông cũng đề xuất bẫy dân số kết hợp chọn vận tốc (1988), nơi nguyên tử rơi vào trạng thái tối miễn nhiễm tán xạ photon, đạt nhiệt độ dưới phản xung (nanokelvin) — mức làm lạnh laser sâu nhất được biết.
Nơi làm việc: Collège de France, École Normale Supérieure
Pháp