Hideki Yukawa
Tên theo chữ viết gốc: 湯川秀樹
1907–1981, Tokyo, Nhật Bản, Kyoto, Nhật Bản
Nhà vật lý lý thuyết người Nhật tiên đoán hạt meson truyền lực hạt nhân; ông nhận Nobel Vật lý năm 1949, là người Nhật đầu tiên đoạt giải Nobel.
Yukawa sinh tại Tokyo và lớn lên ở Kyoto, nơi cha ông là giáo sư địa lý. Ông tốt nghiệp Đại học Đế quốc Kyoto năm 1929 rồi giảng dạy tại Đại học Đế quốc Osaka, nơi ông xây dựng lý thuyết lực hạt nhân vào những năm 1934–1935. Năm 1939 ông trở về Kyoto làm giáo sư.
Lý thuyết của ông dự đoán một hạt trung gian nặng — về sau là pion — truyền lực hút giữa các nucleon. Năm 1948–1953 ông là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Columbia rồi Viện Nghiên cứu Nâng cao Princeton, trước khi về Kyoto lãnh đạo Viện Nghiên cứu Vật lý Cơ bản mang tên ông (YITP).
Công trình đoạt giải Nobel
Năm 1934–1935, Yukawa xây dựng lý thuyết lực hạt nhân: proton và neutron bên trong hạt nhân hút nhau bằng cách trao đổi một lượng tử có khối lượng — ông gọi là U-quantum, về sau là 'meson' — tương tự cách photon truyền lực điện từ. Tầm tác dụng ngắn của lực hạt nhân đòi hỏi hạt truyền lực có khối lượng khoảng 200 lần electron.
Dự đoán này xuất bản trên Proceedings of the Physico-Mathematical Society of Japan năm 1935 và được khẳng định năm 1947 khi nhóm Powell phát hiện pion trong bức xạ vũ trụ bằng nhũ tương ảnh. Yukawa nhận Nobel Vật lý 1949 'vì tiên đoán sự tồn tại của meson trên cơ sở công trình lý thuyết về lực hạt nhân' — người Nhật đầu tiên đoạt giải Nobel.
Nơi làm việc: Đại học Đế quốc Osaka, Đại học Đế quốc Kyoto, Đại học Columbia
Nhật Bản