Igor Tamm
Tên theo chữ viết gốc: Игорь Тамм
1895–1971, Vladivostok, Đế quốc Nga, Moskva, Liên Xô
Nhà vật lý lý thuyết người Nga, người cùng Ilya Frank giải thích bức xạ Cherenkov, nhận giải Nobel Vật lý năm 1958.
Sinh ra ở Vladivostok, Tamm học ở Edinburgh và Đại học Moskva trước khi trở thành một trong những trụ cột của vật lý lý thuyết Liên Xô. Ông thành lập bộ môn lý thuyết tại Viện Vật lý Lebedev năm 1934 và đào tạo nhiều thế hệ nhà vật lý Xô viết, đồng thời dạy tại Đại học Quốc gia Moskva.
Ngoài lý thuyết bức xạ Cherenkov được trao Nobel, ông đưa ra cách diễn giải trạng thái liên kết bề mặt (trạng thái Tamm), phát triển phương pháp dao động lượng tử trong tương tác hạt nhân, và cùng Andrei Sakharov đề xuất bình bẫy từ tokamak năm 1950–1951. Ông cũng nổi tiếng về lập trường dân chủ, từng can thiệp bảo vệ các nhà khoa học bị đàn áp.
Công trình đoạt giải Nobel
Năm 1937, cùng Ilya Frank, Tamm xây dựng lý thuyết điện động lực học cổ điển cho ánh sáng xanh mà Cherenkov đã quan sát. Họ chứng minh một điện tích chuyển động đều trong môi trường cách điện vẫn bức xạ nếu vận tốc của nó vượt quá vận tốc pha c/n của ánh sáng trong môi trường đó.
Bức xạ phát ra kết hợp trên nón có góc mở thỏa cos θ = c/(nv) — bản chất sóng sốc quang học. Công thức này cho phép suy ra vận tốc hạt từ góc phát sáng, biến hiệu ứng Cherenkov thành công cụ đo tốc độ và nhận dạng hạt không thể thay thế trong vật lý năng lượng cao.
Nơi làm việc: Viện Vật lý Lebedev, Đại học Quốc gia Moskva
Nga