Philip Warren Anderson
1923–2020, Indianapolis, Indiana, Hoa Kỳ, Princeton, New Jersey, Hoa Kỳ
Nhà vật lý lý thuyết Mỹ, cha đẻ lý thuyết vật chất ngưng tụ hiện đại, người phát hiện định xứ Anderson và cơ chế Anderson–Higgs phá vỡ đối xứng gauge.
Kỹ sư radar thời chiến rồi nhà lý thuyết Bell Labs được đào tạo dưới Van Vleck, Anderson định hình lại vật lý vật rắn: ông giải thích phổ sóng spin, chỉ ra rối loạn định xứ sóng electron, và hiểu rằng chất ngưng tụ phá vỡ đối xứng làm trường gauge mang khối lượng — vật lý sau này thể hiện trong cơ chế Higgs. Bài năm 1972 'More Is Different' lập luận hiện tượng tập hợp không thể quy nạp tầm thường về vật lý hạt.
Công trình đoạt giải Nobel
Giải Nobel 1977 của Anderson vinh danh 'những nghiên cứu lý thuyết nền tảng về cấu trúc điện tử của hệ từ tính và hệ rối loạn'. Phân tích năm 1958 của ông chỉ ra electron trong mạng đủ rối loạn không khuếch tán — hàm sóng bị định xứ theo hàm mũ — tạo 'cạnh độ linh động' sắc nét giữa trạng thái dẫn và cách điện.
Ông cũng suy ra cách tạp chất từ tính giữ momen trong kim loại và đưa ra lời giải thích vi mô đầu tiên cho hiệu ứng Meissner qua trường gauge có khối lượng. Những ý tưởng này làm nền cho hiểu biết hiện đại về chất cách điện, thủy tinh spin và phá vỡ đối xứng trong toàn bộ vật lý.
Nơi làm việc: Đại học Princeton, Phòng thí nghiệm Bell Telephone (Bell Labs)
Hoa Kỳ