Pierre-Gilles de Gennes
1932–2007, Paris, Pháp, Orsay, Pháp
Nhà vật lý người Pháp, đoạt Nobel Vật lý 1991 nhờ tổng quát hóa lý thuyết các chuyển pha sắp xếp sang tinh thể lỏng và polymer, khai sinh lĩnh vực vật chất mềm.
Sinh tại Paris và được đào tạo tại École Normale Supérieure, de Gennes khởi đầu với vật lý hạt nhân tại Saclay trước khi chuyển sang từ học và siêu dẫn ở Orsay. Năm 1968 ông thành lập nhóm tinh thể lỏng Orsay, chứng minh các chuyển pha nematic–smectic có thể mô tả bằng cùng lý thuyết kiểu Landau như chất siêu dẫn. Tại Collège de France (từ 1971) và với vai trò giám đốc ESPCI (1976–2002), ông thống nhất vật lý polymer, keo, bề mặt và sự làm ướt thành lĩnh vực ông đặt tên 'vật chất mềm' trong bài diễn Nobel.
Công trình đoạt giải Nobel
De Gennes chứng minh các phương pháp dành cho hiện tượng sắp xếp 'đơn giản' — siêu dẫn, từ học — có thể tổng quát hóa sang vật chất phức tạp. Dự đoán năm 1972 về sự tương tự giữa pha smectic-A và chất siêu dẫn (sau đó là ý tưởng 'biên hạt xoắn'), cuốn The Physics of Liquid Crystals (1974), và mô hình reptation (1971) mô tả cách các chuỗi polymer vướng vào nhau trườn qua nhau, đã trở thành chuẩn.
Scaling Concepts in Polymer Physics (1979) đưa ý tưởng tỉ lệ và tái chuẩn hóa vào khoa học polymer, giải thích kích thước chuỗi R ~ N^ν, sự che chắn trong dung dịch và động lực học — thống nhất vật chất mềm dưới vài nguyên lý mạnh.
Nơi làm việc: Collège de France, ESPCI Paris, Đại học Paris-Saclay (Orsay)
Pháp