Lord Rayleigh
1842–1919, Langford Grove, Essex, Anh, Terling, Essex, Anh
Nhà vật lý người Anh, đồng khám phá khí argon qua các phép đo độ chính xác cao về mật độ khí, giải Nobel Vật lý 1904.
John William Strutt, Nam tước Rayleigh thứ ba, là một trong những nhà vật lý tài năng nhất của thời Victoria — tác giả cuốn The Theory of Sound kinh điển (1877), giáo sư Cavendish tại Cambridge (1879–1884), và sau đó trở về nghiên cứu tại phòng thí nghiệm tư nhân ở lâu đài Terling Place. Ông giải thích màu xanh của bầu trời bằng hiện tượng nay gọi là tán xạ Rayleigh, và các phép đo mật độ khí tỉ mỉ của ông đã dẫn tới khám phá argon — nguyên tố khí hiếm đầu tiên. Ông giữ chức chủ tịch Royal Society (1905–1908) và nhận giải Nobel Vật lý năm 1904.
Công trình đoạt giải Nobel
Giải Nobel 1904 công nhận 'những nghiên cứu của ông về mật độ của các khí quan trọng nhất và khám phá argon liên quan tới các nghiên cứu này'. Trong những năm 1890, Rayleigh tiến hành các phép đo khối lượng khí chính xác đến mức ông nhận thấy nitơ tách từ không khí luôn nặng hơn khoảng một phần nghìn so với nitơ thu được từ các hợp chất hóa học — một bất thường nhỏ nhưng không thể bỏ qua mà ông quyết định truy tìm đến cùng.
Hợp tác với nhà hóa học William Ramsay, ông loại bỏ nitơ khỏi không khí bằng phản ứng hóa học và chứng minh phần dư còn lại là một nguyên tố mới, hoàn toàn trơ — năm 1894 họ công bố khám phá argon, khí hiếm đầu tiên được tách ra. Khám phá này mở ra cả một cột mới trong bảng tuần hoàn và cho thấy giá trị của việc coi trọng các sai lệch đo lường nhỏ: một khác biệt tưởng chừng không đáng kể đã hé lộ cả một nguyên tố ẩn giấu.
Nơi làm việc: Đại học Cambridge (Phòng thí nghiệm Cavendish)
Vương quốc Anh
