Roy Jay Glauber
1925–2018, New York City, Hoa Kỳ, Newton, Massachusetts, Hoa Kỳ
Nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, 'cha đẻ của quang học lượng tử' — xây dựng lý thuyết kết hợp của ánh sáng và thống kê photon.
Glauber nhập học Harvard năm 1941, rồi như nhiều đồng nghiệp thời chiến được tuyển vào Dự án Manhattan ở Los Alamos, nơi ông tính các chuỗi phân hạch. Ông lấy bằng tiến sĩ năm 1949 dưới sự hướng dẫn của Julian Schwinger và trở lại Harvard làm giáo sư năm 1954.
Năm 1963 ông xây dựng lý thuyết lượng tử của tính kết hợp quang học: giới thiệu các 'trạng thái kết hợp' và các hàm tương quan g⁽ⁿ⁾ phân biệt ánh sáng cổ điển, laser và các trạng thái lượng tử không cổ điển. Công trình này định nghĩa ngành quang học lượng tử và đưa tới Giải Nobel Vật lý 2005.
Công trình đoạt giải Nobel
Kính hiển vi giao thoa Hanbury Brown–Twiss (1956) đo 'họt cụm' photon, cho thấy ánh sáng từ sao tới theo chùm bất thường — hiện tượng không lý thuyết quang học cổ điển nào giải thích được. Năm 1963, trong ba bài báo kinh điển trên Physical Review, Glauber cho cơ học lượng tử điện từ trường: mọi cường độ sóng đo được đều là tương quan của các toán tử trường E⁺, E⁻.
Ông chứng minh trạng thái kết hợp — nghiệm riêng của toán tử hủy — là trạng thái 'cổ điển nhất' có thể, mô tả chính xác ánh sáng laser; còn hàm tương quan g⁽²⁾(0) = 1 phân biệt ánh sáng cổ điển với các trạng thái lượng tử ép, một photon, Fock. Khung 'Glauber–Sudarshan P' này là ngôn ngữ chuẩn của quang học lượng tử, nền tảng cho thông tin lượng tử quang học hiện nay. Nobel 2005 'cho đóng góp vào lý thuyết lượng tử của tính kết hợp quang học'.
Nơi làm việc: Đại học Harvard
Hoa Kỳ