Giorgio Parisi
hoạt động khoảng năm 1948, Roma, Ý
Nhà vật lý lý thuyết Ý, bậc thầy hệ rối — từ spin glass tới mô hình khí hậu và đàn chim.
Parisi nghiên cứu tại Roma Sapienza, nổi tiếng qua 'replica symmetry breaking' — kỹ thuật giải spin glass Sherrington–Kirkpatrick tiết lộ cấu trúc cây vô hạn của trạng thái năng lượng. Ông cũng phát triển phương trình Kardar–Parisi–Zhang tăng trưởng giao diện, quy tắc Altarelli–Parisi cho QCD, và nghiên cứu đàn vẻ sao Sturnus vulgaris như hệ lượng tử.
Công trình đoạt giải Nobel
Nobel 2021 ghi nhận 'phát hiện sự tương tác giữa rối và dao động trong hệ vật lý từ quy mô nguyên tử tới hành tinh': phương pháp replica symmetry breaking của Parisi cho spin glass chứng minh trật tự mới xuất hiện từ hỗn loạn, với toán học tổng quát ứng dụng từ thủy tinh, tối ưu tổ hợp tới mạng thần kinh và khí hậu.
Nơi làm việc: Đại học Sapienza, Roma
Italy