Cơ học Newton

Định luật III Newton

Khi vật A tác dụng lực lên vật B, vật B đồng thời tác dụng lên A một lực cùng độ lớn, cùng phương nhưng ngược chiều.

Khi bạn đẩy tường, tường cũng đẩy bạn. Hai lực xuất hiện đồng thời trên hai vật khác nhau nên không triệt tiêu nhau trên cùng một vật.

F⃗(A→B) = −F⃗(B→A)

Định nghĩa: Đại lượng và mô hình

Hai lực tương tác có cùng độ lớn và ngược chiều, nhưng đặt lên hai vật khác nhau. Vì vậy không thể cộng chúng để tìm hợp lực tác dụng lên riêng một trong hai vật.

Dùng mô phỏng để quan sát chuyển động và đọc các giá trị định lượng theo thời gian.

Cách đọc mô hình

Khi vật A tác dụng lực lên vật B, vật B đồng thời tác dụng lên A một lực cùng độ lớn, cùng phương nhưng ngược chiều.

Ví dụ: Ví dụ có lời giải

Một người đứng trên ván trượt đẩy tường về phía trước. Tường đẩy người và ván theo hướng ngược lại, khiến họ lăn lùi; lực tác dụng lên người có thể làm người chuyển động.

Lời giải

Hai lực trong một cặp tương tác luôn cùng xuất hiện nhưng tác dụng lên hai vật khác nhau, vì vậy chúng không triệt tiêu nhau trên sơ đồ lực của một vật. Khi bàn tay đẩy tường 40 N, tường đồng thời đẩy tay 40 N theo chiều ngược lại. Lúc đi bộ, chân đẩy mặt đất về phía sau và mặt đất đẩy người về phía trước; ma sát giữa giày và đất giúp lực này truyền được.

Ví dụ: Tay đẩy vào tường

Một vận động viên trượt băng đẩy tường bằng lực 30 N. Tường tác dụng lực nào lên vận động viên?

Lời giải

Tường tác dụng lên vận động viên lực 30 N theo chiều ngược lại.

Cặp lực–phản lực không nhất thiết làm hai vật đứng yên: hai vật có khối lượng khác nhau nhận gia tốc khác nhau theo định luật II Newton. Trái Đất hút quả táo và quả táo cũng hút Trái Đất với lực bằng nhau, nhưng gia tốc của Trái Đất rất nhỏ do khối lượng lớn.

Trắc nghiệm nhanh

Lực và phản lực trong định luật III tác dụng lên đâu?

Tài liệu tham khảo

Young, Freedman (2019). University Physics
Halliday, Resnick, Walker (2014). Fundamentals of Physics