Điện học – Từ học
Định luật Ohm cho toàn mạch, suất điện động
Khảo sát định luật Ohm toàn mạch với nguồn có suất điện động và điện trở trong : đo dòng điện theo điện trở trong và kiểm chứng cùng hiệu điện thế hai cực .
⚠ Mạch trong hình là mô phỏng; với mạch thật, không nối tắt hai cực nguồn vì dòng ngắn mạch có thể làm nguồn nóng và hỏng.
Dụng cụ
- Nguồn điện có suất điện động ℰ và điện trở trong r (mô hình 3D, kéo để xoay)
- Thanh trượt “Cảm ứng từ / mức” (đọc số tesla, điều chỉnh biên độ đồ thị)
- Thanh trượt “Góc / tốc độ” (đóng vai trò điện trở trong r trong readout, Ω)
- Nút “Tạm dừng / Chạy tiếp” cho từng hình
- Readout dòng điện “I = ℰ/(R+r)” (A)
Các bước tiến hành
Đọc dòng điện toàn mạch
Ở mục 1, quan sát mô hình nguồn và vòng mạch; kéo canvas để xoay góc nhìn. Đọc readout “I = ℰ/(R+r) = … A (ℰ = 1 V, R = 1 Ω, r = … Ω)” và đối chiếu với công thức tính tay từ các số hiển thị.
Đổi điện trở trong r
Kéo thanh trượt “Góc / tốc độ” từ nhỏ đến lớn — nó điều khiển r (Ω) trong readout. Ghi lại I ở ba giá trị r và kiểm tra I giảm khi r tăng theo ; với r → 0, nguồn trở thành lý tưởng và . Bấm “Tạm dừng” nếu muốn đọc số khi hình đứng yên.
Đối chiếu với đồ thị định lượng
Ở mục 2, đồ thị cập nhật theo tham số; giữ một thanh trượt cố định rồi đổi thanh còn lại. Dùng “Cảm ứng từ / mức” để đổi biên độ hiển thị và “Góc / tốc độ” để đổi r; đọc lại readout của mục 2 và kiểm tra hiệu điện thế hai cực theo cho từng cặp (I, r).
Dự đoán giới hạn nguồn lý tưởng
Trước khi kéo “Góc / tốc độ” về cực tiểu, dự đoán I và U khi r ≈ 0 theo và ; sau đó kéo slider để kiểm tra. Ngược lại, đặt r lớn nhất và nhận xét dòng yếu đi — giải thích tại sao pin cũ (r lớn) vẫn đo được hiệu điện thế hở gần nhưng cấp dòng kém.