Physic Labs

Cơ học chất lưu

Lực đẩy Archimedes và sự nổi

So sánh trọng lượng với lực đẩy Archimedes F_A = ρ_nước g V_chìm và xác định điều kiện nổi, lơ lửng, chìm. Đo lực đẩy và thể tích chất lỏng bị chiếm chỗ, rồi kiểm chứng FA=ρfluidgVdisplacedF_A = ρ_{fluid}gV_{displaced}.

THCS

⚠ Bể nước là mô phỏng; tránh dùng thiết bị điện gần nước khi làm thí nghiệm thật.

Dụng cụ

  • Bể nước ảo có vật rắn và các vectơ lực
  • Thanh trượt khối lượng riêng ρ_vật và thể tích V; nút chọn vật liệu

Các bước tiến hành

  1. Đưa vật từ nổi đến chìm

    Bắt đầu với ρ_vật nhỏ hơn 1000 kg/m³ (nước), rồi kéo thanh trượt mật độ qua mốc 1000 kg/m³; quan sát độ chìm và các vectơ trọng lực P, lực đẩy F_A, phản lực N nếu vật chạm đáy. Thay đổi V để kiểm tra độ lớn của các lực thay đổi dù tiêu chí nổi phụ thuộc vào mật độ tương đối. Các nút vật liệu chỉ đặt nhanh giá trị ρ tương ứng. Đối chiếu các đại lượng quan sát được với FA=ρfluidgVdisplacedF_A = ρ_{fluid}gV_{displaced}.

  2. So sánh lực đẩy với trọng lượng

    Dùng các giá trị ρ và V đang chọn để tính trọng lượng chất lỏng bị chiếm chỗ. So sánh với vectơ lực đẩy trên màn hình theo FA=ρlỏnggVchıˋmF_A = \rho_{lỏng}gV_{chìm}; kiểm tra vật nổi khi lực đẩy cân bằng trọng lượng.

  3. Đổi thể tích phần chìm

    Giữ mật độ tương đối không đổi rồi thay đổi V, quan sát lực đẩy và phần vật chìm. So sánh số đo trước sau; giải thích vì sao thể tích làm đổi độ lớn lực còn nổi, lơ lửng hay chìm phụ thuộc quan hệ mật độ và lực tổng. Đối chiếu các đại lượng quan sát được với FA=ρfluidgVdisplacedF_A = ρ_{fluid}gV_{displaced}.

Mô phỏng

Lịch sử thí nghiệm

Archimedes ở Syracuse (khoảng 287–212 TCN) nghiên cứu toán học, cơ học và thủy tĩnh học; các câu chuyện về ông thường được truyền lại qua nguồn cổ đại nhiều thế kỷ sau, nên chi tiết “Eureka” không thể xác nhận như biên bản đương thời. Tác phẩm Về các vật nổi là một trong những công trình cổ còn lại đặt nền tảng toán học cho sự cân bằng của vật trong chất lỏng. Nguyên lý Archimedes nói rằng vật chìm một phần hay toàn phần trong chất lưu chịu lực đẩy hướng lên bằng trọng lượng chất lưu bị chiếm chỗ. Vì vậy, độ nổi phụ thuộc vào thể tích phần chìm và khối lượng riêng của chất lưu, còn trạng thái cân bằng so sánh lực đẩy với trọng lượng. Công thức hiện đại là cách diễn đạt thủy tĩnh học của kết quả cổ điển này.

Nhà vật lý liên quan

Chủ đề liên quan trong thư viện