Quang học
Phản xạ toàn phần, cáp quang
Khi ánh sáng truyền từ môi trường chiết suất lớn sang nhỏ với góc tới đủ lớn, không còn tia khúc xạ mà toàn bộ ánh sáng bị phản xạ; hiện tượng này dẫn sáng trong cáp quang.
Khi ánh sáng truyền từ môi trường chiết suất lớn sang nhỏ với góc tới đủ lớn, không còn tia khúc xạ mà toàn bộ ánh sáng bị phản xạ; hiện tượng này dẫn sáng trong cáp quang.
Định nghĩa: Góc giới hạn và điều kiện toàn phản xạ
Định luật Snell n₁ sinθ₁ = n₂ sinθ₂. Với n₁ > n₂, khi tia khúc xạ lướt sát mặt phân cách (θ₂ = 90°), góc tới θc thỏa sinθc = n₂/n₁. Chỉ khi ánh sáng đi từ chiết suất lớn sang nhỏ và θ₁ > θc mới có phản xạ toàn phần.
Mô hình và các đại lượng
Định luật Snell n₁ sinθ₁ = n₂ sinθ₂. Với n₁ > n₂, khi tia khúc xạ lướt sát mặt phân cách (θ₂ = 90°), góc tới θc thỏa sinθc = n₂/n₁. Chỉ khi ánh sáng đi từ chiết suất lớn sang nhỏ và θ₁ > θc mới có phản xạ toàn phần.
Ví dụ: Tính góc giới hạn ở thủy tinh–không khí
Tia sáng trong thủy tinh n₁ = 1,50 tới mặt phân cách thủy tinh–không khí (n₂ = 1,00). Tính góc giới hạn.
Lời giải
sinθc = 1,00/1,50 = 2/3, nên θc = arcsin(2/3) ≈ 41,8°. Với góc tới trong thủy tinh lớn hơn giá trị này, xảy ra phản xạ toàn phần.
Trắc nghiệm nhanh
Góc giới hạn thỏa khi ánh sáng đi từ môi trường chiết suất lớn sang nhỏ . Chỉ khi góc tới lớn hơn góc giới hạn mới xảy ra phản xạ toàn phần; tia tới phải ở phía môi trường chiết suất lớn. Trong sợi quang, lõi có chiết suất cao hơn lớp áo, nên ánh sáng bị giữ trong lõi qua nhiều lần phản xạ toàn phần. Sợi quang truyền tín hiệu với tổn hao thấp và cách ly điện, được dùng trong viễn thông và nội soi.Nếu lõi quá mỏng hoặc uốn cong quá mạnh, một phần ánh sáng có thể thất thoát; cấu trúc và vật liệu sợi được chọn để hạn chế suy hao.
Ánh sáng truyền từ thủy tinh sang không khí với góc tới lớn hơn góc giới hạn sẽ:
Phản xạ toàn phần có thể xảy ra khi nào?
Tài liệu tham khảo
- David Halliday, Robert Resnick, Jearl Walker (2018). Fundamentals of Physics