Cơ học Newton
Chuyển động thẳng đều
Trong chuyển động thẳng đều, vật đi theo đường thẳng với vận tốc không đổi; quãng đường tăng tỉ lệ với thời gian.
Một người đi bộ đều trên đường thẳng: trong những khoảng thời gian bằng nhau, người đó đi được những quãng đường bằng nhau.
Định nghĩa: Đại lượng và mô hình
x₀ là vị trí ban đầu; v là vận tốc không đổi có thể mang dấu; x là vị trí sau thời gian t. Quãng đường s = |v|t nếu vật không đổi chiều.
Cách đọc mô hình
Trong chuyển động thẳng đều, vật đi theo đường thẳng với vận tốc không đổi; quãng đường tăng tỉ lệ với thời gian.
Ví dụ: Ví dụ có lời giải
Một xe đạp ở x₀ = 5 m chạy theo chiều dương với v = 3 m/s. Sau 4 s, x = 5 + 3×4 = 17 m.
Lời giải
Một xe đạp ở x₀ = 5 m chạy theo chiều dương với v = 3 m/s. Sau 4 s, x = 5 + 3×4 = 17 m.
Đồ thị vị trí–thời gian của chuyển động thẳng đều là đường thẳng; độ dốc của nó biểu thị vận tốc có dấu. Một người đi bộ 1,2 m/s trong 25 s sẽ đi được 30 m. Nếu hai người chuyển động ngược chiều, cần biểu diễn một vận tốc âm trước khi tính khoảng cách gặp nhau; vận tốc trung bình trên mỗi đoạn không nhất thiết là vận tốc tức thời ở mọi thời điểm.
Ví dụ: Calcul quãng đường đi bộ
Một người đi đều với tốc độ 1,5 m/s trong 40 s. Người đó đi bao xa?
Lời giải
s=vt=1,5×40=60 m.
Nếu đo thời gian cho nhiều đoạn bằng nhau, một vận tốc không đổi sẽ tạo các quãng đường bằng nhau trong các khoảng ấy. Chọn đơn vị thống nhất trước khi dùng công thức: 72 km/h bằng 20 m/s. Đồ thị vận tốc–thời gian là đường ngang, còn độ dốc đồ thị vị trí–thời gian giữ nguyên.
Trắc nghiệm nhanh
Trong chuyển động thẳng đều, đồ thị v–t có dạng nào?
Trong chuyển động thẳng đều, đồ thị v–t có dạng nào?
Tài liệu tham khảo
- Young, Freedman (2019). University Physics
- Halliday, Resnick, Walker (2014). Fundamentals of Physics