Physic Labs

Điện học – Từ học

Cảm ứng điện từ, định luật Faraday–Lenz

Suất điện động cảm ứng xuất hiện khi từ thông qua mạch biến thiên: mathcalE=−N  dΦB/dt\\mathcal E=-N\,\,d\Phi_B/dt.

Suất điện động cảm ứng xuất hiện khi từ thông qua mạch biến thiên: mathcalE=−N  dΦB/dt\\mathcal E=-N\,\,d\Phi_B/dt.

ΦB=BAcos⁡θ,E=−NdΦBdt\Phi_B=BA\cos\theta,\qquad \mathcal{E}=-N\frac{d\Phi_B}{dt}

Định nghĩa: Từ thông và dấu Lenz

Từ thông qua một vòng phẳng trong từ trường đều là ΦB=BAcos⁡θ\Phi_B=BA\cos\theta, với θ\theta giữa pháp tuyến mặt vòng và B⃗\vec B. Với NN vòng, định luật Faraday cho mathcalE=−N  dΦB/dt\\mathcal E=-N\,\,d\Phi_B/dt. Dấu âm thể hiện định luật Lenz: dòng cảm ứng có chiều sao cho từ trường do nó tạo ra chống lại sự biến thiên từ thông gây ra nó.

Điều chỉnh tham số và kéo hình để xem các vectơ, quỹ đạo hoặc dạng sóng biến đổi theo quan hệ định lượng của chủ đề.

Cách đọc mô hình

Từ thông qua một vòng phẳng trong từ trường đều là ΦB=BAcos⁡θ\Phi_B=BA\cos\theta, với θ\theta giữa pháp tuyến mặt vòng và B⃗\vec B. Với NN vòng, định luật Faraday cho mathcalE=−N  dΦB/dt\\mathcal E=-N\,\,d\Phi_B/dt. Dấu âm thể hiện định luật Lenz: dòng cảm ứng có chiều sao cho từ trường do nó tạo ra chống lại sự biến thiên từ thông gây ra nó.

Ví dụ: Ví dụ có hướng dẫn

Cuộn 50 vòng có từ thông mỗi vòng giảm đều từ 4,0 mWb xuống 1,0 mWb trong 0,10 s. Tính độ lớn suất điện động cảm ứng.

Lời giải

∣E∣=N∣DeltaPhi∣/Deltat=50(3,0×10−3)/0,10=1,5|\mathcal E|=N|DeltaPhi|/Delta t=50(3,0\times10^{-3})/0,10=1,5 V.

Từ thông qua một vòng dây là ΦB=BAcos⁡θ\Phi_B=BA\cos\theta khi từ trường đều; vì vậy có thể tạo suất điện động bằng cách đổi độ lớn BB, diện tích vòng dây hoặc góc giữa pháp tuyến và từ trường. Trong máy phát, cuộn dây quay làm từ thông biến thiên tuần hoàn. Dấu âm của định luật Faraday–Lenz không làm giảm độ lớn suất điện động; nó mã hóa chiều cảm ứng sao cho dòng điện tạo ra từ trường chống lại chính sự biến thiên đã gây ra nó.

Từ thông được đo bằng weber (Wb) và suất điện động bằng volt. Với NN vòng, nếu từ thông mỗi vòng giảm 3.0×10−33.0\times10^{-3} Wb trong 0.100.10 s, độ lớn suất điện động trung bình là N∣ΔΦB∣/ΔtN|\Delta\Phi_B|/\Delta t. Chiều dòng cảm ứng được tìm riêng bằng quy tắc bàn tay phải sau khi xác định nó phải chống lại sự tăng hay giảm từ thông.

Trắc nghiệm nhanh

Nếu từ thông qua một mạch không đổi theo thời gian thì suất điện động cảm ứng là:

Giữ diện tích và góc không đổi, nếu BB không đổi theo thời gian thì từ thông cảm ứng tạo suất điện động:

Tài liệu tham khảo

  1. Young, Freedman (2019). University Physics